Sarman kediler: renk, genetik ve bakım

Sarı, turuncu, sarman: hepsi feomelanin adlı pigmentin ürettiği aynı tüy renginin adlarıdır.

Tekir gibi sarman da bir renktir, ırk değil. Soy kütüklü ırklarda da, hiç soy kütüğü olmayan kedilerde de görülür.

Sarman kedilerin çoğu neden erkek

Turuncu rengi belirleyen gen X kromozomu üzerindedir.

Erkek kedilerde tek X kromozomu vardır, bu yüzden genin tek kopyası onları sarman yapar. Dişilerde iki tane vardır ve tamamen sarman olmaları için genin ikisinde de bulunması gerekir. Bu daha az olasıdır; sarman kedilerin kabaca dörtte üçünün erkek olmasının nedeni budur.

Geni yalnızca bir X kromozomunda taşıyan dişide bir kısım turuncu, bir kısım başka renkte lekeler oluşur: üç renkli ya da alaca bir kedi. Üç renkli kedilerin neredeyse her zaman dişi olmasının nedeni de budur.

Her sarman kedi tekirdir

Tek renk, düz sarman bir kedi yoktur. Tekir işaretlerini maskeleyen gen turuncu pigment üzerinde çalışmaz, bu yüzden bütün sarman kediler, silik de olsa şeritler, kıvrımlar ya da benekler taşır.

İyi ışıkta herhangi bir sarman kediye yakından bakın; deseni ve bütün tekirlerde bulunan alındaki M işaretini göreceksiniz.

Çiller

Birçok sarman kedide olgunlaştıkça burunda, dudaklarda, diş etlerinde ve göz kapaklarında küçük koyu noktalar belirir. Buna lentigo denir, zararsızdır ve yaşla birlikte artma eğilimindedir.

Bunu bilmenin asıl yararı, zararsız olmayandan ayırabilmektir. Lentigo lekeleri düzdür ve düz kalır. Kabaran, biçim değiştiren, kanayan ya da büyüyen bir leke muayene edilmelidir.

Huyu

Sarman huyu diye bir şey yoktur. Sarman kedilerin özellikle dost canlısı olduğu yolundaki yaygın düşünce halk inanışıdır.

Kişilik, anne babadan gelen genetikten, iki ile yedi haftalık arasındaki sosyalleşmeden ve sonraki deneyimlerden gelir. Bu ünün ardında şu olabilir: sarman kedilerin çoğu erkektir ve kısırlaştırılmış erkekler ortalamada dişilerden bir miktar daha sakin ve sosyaldir; bu bir cinsiyet farkıdır, renk farkı değil.

Bakımı

Herhangi bir kedininki gibi. Yaşa uygun tam bir rasyon, güncel aşı ve parazit uygulaması, yıllık sağlık kontrolü ve on yaşından sonra altı ayda bir, diş bakımı, temiz kum kabı ve yeterli uğraş.

Açık renkli tüye özgü bir nokta: beyaz ya da açık renkli kulaklar ve burunlar güneş yanığına ve yıllar içinde o bölgelerde deri kanserine açıktır. Sarman beyaz bir kediyse gün ortasında doğrudan güneşten uzak tutun ve kulak uçlarındaki veya burundaki inatçı kabuk ya da yarayı gözlemek yerine muayene ettirin.

Sık sorulanlar

Sarman kediler gerçekten daha mı sokulgan

Yaygın bir inanış ve bilimsel dayanağı zayıf. Renk geni huyu belirlemez; belirleyen şey erken sosyalleşme, yaşadığı ortam ve bireysel yapıdır. Sarman kedilerin çoğunun erkek olması da bu izlenimi güçlendiriyor olabilir.

Dişi sarman kedi olur mu

Olur, sadece daha seyrektir. Renk X kromozomu üzerinden taşındığı için erkekte tek bir kopya yeterken dişide iki kopya gerekir; bu yüzden sarmanların büyük çoğunluğu erkektir.

Burnundaki ve dudağındaki siyah benekler ne

Çiller. Sarman ve alaca kedilerde yaşla birlikte burun, dudak ve göz kapağı kenarında düz siyah lekeler çıkar ve bunlar genellikle zararsızdır. Ama kabarıksa, büyüyorsa ya da kanıyorsa düz bir çil değildir ve gösterilmelidir.

Kısırlaştırılmamış erkek sarman kedi neden evden kaçıyor

Bu renkle değil hormonla ilgilidir. Kısırlaştırılmamış erkek kediler eş aramak için uzaklaşır, kavga eder ve etrafa işer. Kısırlaştırma bunların çoğunu belirgin biçimde azaltır.